Rất nhiều cá nhân dễ nhầm lẫn giữa chuyển nhượng vốn và chuyển nhượng chứng khoán, dẫn đến việc kê khai sai thuế suất và bị cơ quan thuế truy thu, xử lý nghĩa vụ thuế.

Cùng điểm qua các điểm mấu chốt và lưu ý quan trọng theo Nghị định 253/2023/NĐ-CP (có hiệu lực từ 01/07/2026) nhé!

1. THẾ NÀO LÀ CHUYỂN NHƯỢNG VỐN VÀ CHUYỂN NHƯỢNG CHỨNG KHOÁN?

Điểm mấu chốt để phân biệt nằm ở loại hình doanh nghiệp:

Chuyển nhượng vốn: Áp dụng cho phần vốn góp tại các tổ chức kinh tế KHÔNG PHẢI là công ty cổ phần (Ví dụ: Công ty TNHH, công ty hợp danh, hợp tác xã...).

Chuyển nhượng chứng khoán: Áp dụng cho cổ phần, cổ phiếu, trái phiếu, chứng chỉ quỹ... trong CÔNG TY CỔ PHẦN (Bao gồm cả công ty đã niêm yết, công ty đại chúng và công ty cổ phần nội bộ chưa niêm yết).

 

2. CĂN CỨ PHÁP LÝ & THUẾ SUẤT ÁP DỤNG

Chuyển nhượng vốn (Điều 53 Nghị định 253):

- Thuế suất 20% tính trên Thu nhập tính thuế (Giá chuyển nhượng - Giá mua - Chi phí liên quan).

-Trường hợp không xác định được giá mua và chi phí: Áp dụng thuế suất 2% trên Giá chuyển nhượng.

Chuyển nhượng chứng khoán ( Điều 54 Nghị định 253) :

Áp dụng thuế suất 0,1% tính trên Giá chuyển nhượng cho từng lần giao dịch (Không phân biệt chuyển nhượng có lãi hay lỗ, kể cả cổ phần công ty cổ phần chưa niêm yết).

 

3. BẢO VỆ NGHĨA VỤ THUẾ – 3 LƯU Ý CỰC KỲ QUAN TRỌNG

Lưu ý 1: Không bỏ sót lợi nhuận chưa chia và các khoản chưa nộp thuế:

- Đối với lợi nhuận chưa chia: Khi bán phần vốn góp, giá trị thực tế bao gồm cả số tiền lãi công ty đã giữ lại mà chưa chia cho cổ đông/thành viên. Nếu hợp đồng khai giá thấp để né thuế, cơ quan thuế có quyền ấn định lại giá và truy thu.

-Đối với vốn/chứng khoán/lợi tức chưa nộp thuế: Các khoản tăng vốn từ lợi tức hoặc góp vốn ban đầu mà chưa hoàn thành nghĩa vụ thuế thì sẽ được "hoãn" lại, và bắt buộc phải nộp bù khi cá nhân thực hiện chuyển nhượng, rút vốn hoặc giải thể công ty.

- Ví dụ minh họa:

Bạn sở hữu phần vốn góp mệnh giá 1 tỷ đồng tại Công ty TNHH A, đồng thời công ty đang tích lũy 300 triệu đồng lợi nhuận chưa chia. Khi bạn chuyển nhượng toàn bộ với giá 1,3 tỷ đồng, bạn phải kê khai thuế TNCN trên tổng số 1.3 tỷ đồng này. Nếu bạn chỉ khai giá 1 tỷ và lờ đi 300 triệu tiền lãi, cơ quan thuế kiểm tra sẽ ấn định lại giá và truy thu thuế kèm tiền chậm nộp.

 

Lưu ý 2: Thứ tự chuyển nhượng chứng khoán

- Pháp luật quy định nguyên tắc bóc tách thứ tự tài sản. Nếu bạn sở hữu cả cổ phiếu mua thông thường lẫn cổ phiếu nhận từ việc chia cổ tức/thưởng, hệ thống bắt buộc bạn phải bán hết nhóm cổ phiếu "đặc biệt" (cổ tức/thưởng) trước rồi mới được bán đến cổ phiếu thông thường.

- Ví dụ minh họa: Bạn đang nắm giữ tổng cộng 12.000 cổ phiếu của một công ty cổ phần, trong đó có 10.000 cổ phiếu mua thông thường và 2.000 cổ phiếu nhận từ cổ tức. Khi bạn đặt lệnh bán ra 3.000 cổ phiếu, hệ thống/quy định buộc 2.000 cổ phiếu cổ tức phải được khớp bán hết trước, 1.000 cổ phiếu còn lại mới tính vào cổ phiếu thông thường.

 

Lưu ý 3: Nghĩa vụ thuế KÉP khi chuyển nhượng cổ phiếu thưởng / cổ tức

- Khi nhận cổ phiếu thưởng hoặc cổ tức bằng cổ phiếu, bạn bản chất đã nhận được một khoản thu nhập từ đầu tư vốn nhưng thường chưa phải đóng tiền ngay lúc nhận. Do đó, khi bạn bán số cổ phiếu này đi, nhà nước bắt buộc bạn phải hoàn thành cùng lúc 2 nghĩa vụ thuế: Thuế đầu tư vốn (tính lúc nhận) và Thuế chuyển nhượng chứng khoán (0,1% tính trên giá trị bán). Nếu chỉ đóng 0,1% mà quên mất thuế đầu tư vốn ban đầu, bạn sẽ bị coi là kê khai thiếu và bị truy thu.

- Ví dụ minh họa: Bạn nhận được 1.000 cổ phiếu từ nguồn chia cổ tức, sau đó bạn mang bán số cổ phiếu này trên sàn thu về 50 triệu đồng. Khi làm tờ khai quyết toán thuế cho giao dịch này, bạn phải nộp:

+ Thuế đầu tư vốn: Tính trên giá trị của 1.000 cổ phiếu tại thời điểm bạn được chia về trước đó.

+ Thuế chuyển nhượng chứng khoán: Bằng 0,1% x 50 triệu đồng = 50.000 đồng.

Hãy kiểm tra kỹ loại hình doanh nghiệp và nguồn gốc chứng khoán/phần vốn góp trước khi kê khai để thực hiện đúng nghĩa vụ thuế!

icon Hotline icon Zalo icon Messenger icon Telegram icon Whatsapp