Nhiều doanh nghiệp Việt Nam khi nhìn sang Campuchia thường có hai cách nghĩ rất khác nhau. Một bên cho rằng Campuchia là thị trường “dễ”: thuế thấp, dùng USD, thủ tục đơn giản, vốn nước ngoài tương đối cởi mở. Bên còn lại lại nghĩ Campuchia là thị trường nhiều rủi ro, thiếu minh bạch và chỉ cần “quan hệ” mới làm được. Theo tôi, cả hai cách nhìn đều chưa đầy đủ. Campuchia thực tế là một thị trường khá dễ để gia nhập, nhưng khó để vận hành đúng và bền vững.
Năm 2025, Campuchia thu hút khoảng 5,1 tỷ USD vốn FDI, tạo ra khoảng 400.000 việc làm chính thức. Xuất khẩu hàng hóa trong quý I/2026 tiếp tục tăng mạnh khoảng 17,7%. Điều đó cho thấy dòng vốn quốc tế vẫn nhìn thấy cơ hội tại thị trường này.
1. Campuchia không phải “thiên đường thuế”
Thuế thu nhập doanh nghiệp tiêu chuẩn hiện ở mức khoảng 20%. VAT phổ biến là 10%. Ngoài ra còn có withholding tax, thuế tiền lương, Patent Tax, nghĩa vụ khai thuế hàng tháng, quyết toán hàng năm và rất nhiều yêu cầu chứng từ đi kèm.
Vấn đề lớn nhất của doanh nghiệp tại Campuchia nhiều khi không phải mức thuế cao. Mà là:
- Có đủ hợp đồng không?
- Có hóa đơn hợp lệ không?
- Khoản chi có chứng minh được không?
- Thanh toán xuyên biên giới có hồ sơ không?
- Giao dịch với bên liên quan giải trình thế nào?
Rất nhiều rủi ro thuế xuất phát từ việc doanh nghiệp hoạt động nhiều năm nhưng hệ thống hồ sơ không được xây dựng ngay từ đầu.
2. Đăng ký được công ty không có nghĩa là được phép kinh doanh mọi thứ
Đây là điều tôi thấy doanh nghiệp nước ngoài rất hay nhầm. Certificate of Incorporation chỉ là bước đầu. Tùy ngành nghề, doanh nghiệp còn có thể phải thực hiện: Tax Registration, Patent Tax, VAT Registration, Giấy phép chuyên ngành, Labour Registration, NSSF, Work Permit cho lao động nước ngoài, Customs Registration nếu xuất nhập khẩu, Các giấy phép từ Bộ hoặc cơ quan quản lý ngành.
Campuchia thời gian gần đây đã cải cách khá mạnh thủ tục đăng ký kinh doanh và giảm một số ngành nghề kinh doanh có điều kiện, nhưng việc tuân thủ sau khi thành lập vẫn là phần doanh nghiệp phải đặc biệt chú ý.
